Vị Tổng biên tập có “uy lực của thuốc nổ”
Paul Julian Assange sinh năm 1971, là một nhà hoạt động internet và nhà báo người Úc. Là một sinh viên vật lý và toán học, một hacker và một lập trình viên máy tính trước khi trở thành Người phát ngôn rồi Tổng biên tập của Wikileaks.
Liên tiếp trong những tháng gần đây Wikileaks liên tục tung ra những tài liệu tuyệt mật của Lầu Năm Góc về các cuộc chiến của Mỹ tại Trung Đông. Những tài liệu của Wikileak được công bố đã khiến giới chức quốc phòng Mỹ phải đau đầu, tìm cách thỏa hiệp, thậm chí đe dọa, mưu hại TBT Julian Assange nhưng ông vẫn đứng vững cho tới thời điểm này.
Thời niên thiếu của Julian Assange
 |
| TBT Wikileaks Julian Assange. |
Cha mẹ của Julian Assange là chủ một hãng Du lịch nhà hát (một dạng du lịch có kết hợp biểu diễn hài và ca nhạc, thường do các nam diễn viên đảm nhận, rất thịnh hành ở Úc và một số nước Châu Âu). Nhưng gia đình hạnh phúc của ông không tồn tại được lâu, bố mẹ Assange mỗi người một ngả.
Năm 1979, mẹ ông tái hôn với một nhạc sỹ và có được một bé trai nhưng rồi lại chia tay nhau năm 1982. Những năm sau đó, mẹ ông đưa hai anh em ông đi sống tại một vài nơi khác nhau. Assange đã rời gia đình từ năm 1985. Trong suốt thời thơ ấu của mình, ông đã di chuyển chỗ ở và trường học hàng chục lần.
Ông đăng ký và học tại một vài trường đại học khác nhau ở Úc. Kiến thức mà ông có được chủ yếu là do tự học và tự đọc, ông đặc biệt thích thú với lĩnh vực khoa học và toán học. Từ năm 2003 đến 2006, ông nghiên cứu vật lý và toán học tại Đại học Melbourne nhưng không nhận một văn bằng chứng chỉ nào.
Năm 2005, ông là đại diện của Đại học Melbourne tham dự kỳ thi vật lý Quốc gia Úc. Ngoài ra, ông cũng từng nghiên cứu về triết học và thần kinh học.
Cuối những năm 1980, ông là thành viên của nhóm hacker “International Subversives”. Đến năm 1992, hacker Assange đã bị buộc đến 24 tội liên quan đến hoạt động “tin tặc”.
Wikileaks là gì?
Wikilieaks được thành lập năm 2006, Assange là một trong 9 thành viên của Hội đồng tư vấn và là một phát ngôn viên nổi tiếng của website này từ đó. Trong khi báo chí miêu tả ông như một “giám đốc”, một “sáng lập viên” của Wikileaks thì Assange chỉ nhận mình là một tổng biên tập của Wikileaks và tuyên bố rằng ông sẽ luôn giữ quyền kiểm duyệt và thông qua cuối cùng mọi văn bản trước khi đưa lên trang web.
 |
Giống như bao người làm việc cho trang web, Assange cũng không được nhận thù lao từ công việc ông làm.
Năm 2009, Assange đã giành giải báo chí của Tổ chức Ân xá quốc tế với loạt bài mang tên “The cry of Blood” viết về một vụ thảm sát tại Kenya. Tại lễ trao giải, Assange đã nói: “Đó là một sự phản ánh can đảm về xã hội Kenya, một loạt tội ác đã được đưa lên mặt báo. Nhờ sự hỗ trợ hết sức đắc lực của các tổ chức và quỹ quốc tế như Oscar, KNHCR, … chúng ta đã đưa ra ánh sáng các vụ giết người man rợ ở Kenya… “.
“Tôi biết rằng những tổ chức này sẽ không ngừng đấu tranh, và chúng tôi cũng vậy, cho tới khi công lý được thực thi”. Năm 2008, ông cũng giành giải của The Economist với bài “Chỉ số kiểm duyệt”, ngoài ra ông còn giành một số giải thưởng truyền thông khác.
Assange nói rằng Wikileaks đã cho công bố số tài liệu mật nhiều hơn tất cả số báo chí trên thế giới cộng lại. “Đó không phải là cách để tự huyễn hoặc về thành công của mình, đúng hơn là để thấy được tính cạnh tranh khốc liệt trong giới truyền thông. Những thông tin bị kiểm soát chặt chẽ, đều được Wikileaks khai thác, nếu so về mảng tin này, chúng tôi hơn phần còn lại của báo chí thế giới”.
Những lần xuất hiện trước công chúng
Kể từ khi Wikileaks ra đời, Assange đã xuất hiện tại một số hội nghị định hướng tín tức như New Media Days 2009 tại Copenhaghen, đọc Báo cáo điều tra tại Logan Symposium năm 2010, hội nghị định hướng hacker…. Nửa đầu năm 2010, ông đã xuất hiện trên các kênh truyền hình quốc tế như Al Zareera tiếng Anh, MSNBC, Democracy Now, RT… để thảo luận việc công bố các tài liệu bằng video về các trận không kích Baghdad ngày 12/7/2007 trên Wikileaks.
Ngày 3/6, ông xuất hiện qua băng ghi hình tại Hội nghị dân chủ cá nhân cùng với Daniel Ellsberg. Sở dĩ ông phải xuất hiện qua băng hình vì ông cho rằng quá nguy hiểm khi phải xuất hiện tại Mỹ để dự hội nghị này. Ngày 11/6, tên ông có trên panel quảng cáo về “Hội nghị Biên tập viên và Phóng viên điều tra” tổ chức tại Las Vegas, nhưng rồi lại có thông báo ông đã hủy chuyến đi này.
 |
Ngày 10/6 có báo cáo cho biết Lầu Năm Góc đang cố gắng xác định nơi ở của ông. Từ báo cáo này, bắt đầu xuất hiện tin cho rằng các quan chức Mỹ đang muốn sờ gáy Assange. Bạn bè ông đều cho rằng, việc chính phủ Mỹ muốn truy lùng ông là do họ lo sợ những thông tin mật về cuộc chiến tranh ở Afganishtan và Iraq do Mỹ cầm đầu có thể bị Wikileaks cho công bố.
Và rằng “việc săn Assange là để phục vụ cho một chiến dịch của chính phủ Hoa Kỳ”.
Ngày 21/6 Assange tham gia một phiên điều trần tại Brussel, Bỉ, đây là lần đầu tiên ông xuất hiện trước công chúng trong gần một tháng. Ông là thành viên của ban thảo luận về việc kiểm duyệt Internet và bày tỏ quan ngại xung quanh những hệ thống kiểm soát Internet gần đây của một số quốc gia, trong đó có Úc.
Trao đổi với tờ“The Guardian”, ông cũng đề cập đến vấn đề đăng tải thông tin từ báo giấy đến báo mạng. Ông nói rằng ông không lo cho sự an toàn của mình nhưng những dấu hiệu của chính phủ Mỹ cho thấy ông cần tránh tới Mỹ. Ông nói, “động cơ chính trị là một sai lầm lớn cho những hành động của họ. Tôi cảm thấy hoàn toàn an toàn, nhưng luật sư của tôi vẫn khuyên tôi không nên đến Mỹ trong giai đoạn này”.
Ngày 17/7, Jacop Appellaum đã phát biểu thay mặt cho Assange tại “Hội nghị Hackers on Planet Earth” (HOPE) 2010, tổ chức tại New York rằng Wikileaks vẫn sẽ tiếp tục hoạt động, ngay sau khi bị tạm đình chỉ.
Tại “Hội nghi TED” tổ chức ở Oxford ngày 19/7, Assange lại một lần nữa làm mọi người ngạc nhiên khi tuyên bố Wikileaks vẫn hoạt động bình thường. Ngày 26/7/2010, sau khi cho đăng lên loạt tài liệu về “Nhật ký chiến tranh Afghanistan”, Assange đã xuất hiện tại Frontline để tổ chức họp báo về sự kiện này.
Tính cách của Assange và công việc tại Wikileaks
Assange là người luôn ủng hộ tính “minh bạch” và “khoa học” trong hoạt động báo chí. Ông luôn nói rằng “bạn không thể xuất bản một ấn phẩm về vật lý nếu không công bố lên đó đầy đủ dữ liệu về các con số, về các cuộc thí nghiệm, đó cũng là tiêu chuẩn của báo chí”.
 |
Năm 2006, Assange được tạp chí CounterPunch miêu tả như “chủ tịch của một Tổ chức phi chính phủ và là một cựu hacker nổi tiếng nhất nước Úc”. “The Age” thì gọi ông là “người đàn ông hấp dẫn nhất thế giới” và là “người đấu tranh vì tự do Internet”. Assange thì tự gọi mình là kẻ “hoài nghi cực đoan”. “Diễn đàn Dân chủ cá nhân” miêu tả ông là “hacker đạo đức nhất nước Úc”, và là “người hùng trong trận chiến trí tuệ”.
Daniel Ellsberg, một nhà phân tích người Mỹ, người đã cho công bố nhiều tài liệu tuyệt mật của Lầu Năm Góc (trong đó có tài liệu về chiến tranh Việt Nam, ông cũng là người kịch liệt phản đối chiến tranh Việt Nam những năm 1969) đã nói rằng “những việc Assange làm là để bảo vệ người dân Mỹ, là nhằm đưa ra ánh sáng các tài liệu mà người dân có quyền được biết, cũng như pháp luật có quyền được điều chỉnh”.
“Cái mà gọi là nguy cơ an ninh quốc gia thực ra rất thấp. Liệu có thể nổ ra những xung đột ngoại giao từ các sự kiện này không? Chúng tôi cho rằng điều này là hoàn toàn không thể xảy ra. Assange rõ ràng đã thấy rõ thẩm quyền và trách nhiệm của mình khi cho công bố các tài liệu được cho là bí mật quốc gia này. Những tài liệu đó đáng phải được đưa ra ánh sáng. Chúng tôi có tranh luận về điều này. Nhưng rõ ràng, Assange không làm tổn hại đến an ninh quốc gia của một nước nào cả”.
Daniel Yates, một cựu sỹ quan tình báo quân đội Anh tin rằng, Julian Assange phải chịu trách nhiệm lớn trước sinh mạng của hàng ngàn dân thường Afghanistan khi giữ vai trò trung tâm trong việc công bố tài liệu “Nhật ký chiến tranh Afghanistan”.
“Những tài liệu đó có nhắc đến tên tuổi của nhiều dân thường đã hợp tác với NATO trong cuộc chiến tiêu diệt Taliban. Đây là một điều vô cùng nguy hiểm bởi Taliban sẽ tìm họ để trả thù. Không thể đánh giá thấp mối nguy đó được”.
VOA đưa tin rằng, trước những lời chỉ trích này, Assange đã tuyên bố, toàn bộ 15.000 tài liệu đó vẫn đang được xem xét “từng dòng một”, và rằng “tên của những thường dân sẽ được thay thế bằng những tên khác hoặc gỡ bỏ”.
Ngoài ra, trước khi phát hành các tài liệu bằng hình ảnh về “Nhật ký chiến tranh Afghanistan”, Wikileaks đã liên lạc với Nhà Trắng bằng văn bản, rằng nếu để nguyên tên của những người dân thường Afghanistan có thể gây ra sự trả thù. Nhưng Wikileaks đã không nhận được hồi đáp nào.
Những rắc rối pháp lý của Assange
 |
Năm 1991, Assange đã bị cảnh sát quê nhà Melbourne bắt giữ vì tội truy cập vào một số máy tính khác nhau (gồm máy tính của một số trường đại học Úc, Canada, công ty viễn thông Nortel, và một số tổ chức khác) thông qua modem để kiểm tra lỗ hổng bảo mật của họ. Sau đó ông bị kết đến 24 tội hacking và chỉ được thả tự do sau khi nộp phạt 2.100 đô la Úc.
Tháng 5 năm 2010, khi hạ cánh xuống một sân bay Úc, hộ chiếu của ông bỗng không cánh mà bay, sau khi được trả lại, ông được thông báo rằng, hộ chiếu đã bị hủy. Cơ quan hải quan Úc thông báo rằng, có thể hộ chiếu của ông đã bị … mòn, và giờ nó không còn cả giá trị để đi du lịch.
Ngày 20/8/2010, có lẽ là ngày đánh dấu cho những rắc rối sau này có thể gặp phải của Assange khi ông dám đương đầu với cả một hệ thống chính trị, đứng đầu là Mỹ, bằng việc công bố nhiều tài liệu mật mà một phương tiện truyền thông bình thường không bao giờ được phép làm.
Ông đã bị cáo buộc dính líu đến một vụ lạm dụng tình dục tại Thụy Điển. Tuy nhiên, ông được thả ngay vài giờ sau khi bị bắt với tuyên bố của công tố viên rằng: “không có lý do gì để nghi ngờ ông phạm tội hiếp dâm”. Assange cho rằng ông là nạn nhân của sự phỉ báng, rằng đây là những “thủ thuật bẩn thỉu” để trả đũa lại những việc làm gần đây của Wikileaks.
Tuy nhiên, sự kiện này cũng như một đòn mạnh giáng xuống đầu chính phủ Mỹ, những người luôn tự rêu rao và bắt các nước khác phải tôn trong tự do Internet hay tự do báo chí theo tiêu chuẩn của họ. Việc họ dùng các biện pháp như đối với Assange để che đậy những bí mật của mình cho thấy, thực ra cái tự do ấy cũng có giới hạn của nó.
Vị Tổng biên tập làm chấn động cả Washington
Không bằng cấp, thông minh nhưng nổi loạn, thích những khám phá mang tính phá phách, mới mẻ. Tất cả đã dẫn lối Julian Assange đến với thế giới tin học, rồi trở thành một hacker- tin tặc- danh tiếng.
Ngày 22/10/2010, Wikileaks.org – website chuyên vận động cho sự tự do thông tin và đăng tải tài liệu mật- một lần nữa khiến nước Mỹ “nổ tung” bởi “quả bom sự thật” thứ 2. Nếu “Qủa bom sự thật” thứ nhất, được châm ngòi tháng 7/2010 với 75.000 tài liệu mật về cuộc chiến tại Afghanistan thì quả bom lần này là gần 400.000 tài liệu mật, phơi bày những bí mật đen tối chưa từng được công bố về cuộc chiến mà Mỹ đã tiến hành tại Iraq tháng 3/2003. Sức công phá của hai quả bom này không chỉ làm Washington chấn động mà còn khiến tên tuổi Wikileaks.org, đặc biệt là Julian Assange- vị thân sinh ra trang web đặc biệt này- trở nên nổi tiếng hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, có rất nhiều điều đặc biệt về Julian Assange mà không nhiều người biết tới.
Kẻ nổi loạn không bao giờ chịu thỏa hiệp
Ngay từ thuở ấu thơ cho tới lúc trở thành chàng trai trẻ, trưởng thành, hình ảnh Julian Assange trong mắt nhìn của bạn bè và gia đình đều gói gọn trong cụm từ “uncompromising rebel- kẻ nổi loạn không bao giờ chịu thỏa hiệp”. Cái sự nổi loạn trong con người Julian Assange biểu hiện ngay từ cái sự học, sự ở từ thời thơ bé của ông. Trong suốt thời thơ ấu của mình, Julian Assange đã di chuyển chỗ ở và trường học tới… 37 lần (bố mẹ Assange chia tay nhau từ rất sớm, Assange sống với mẹ, sau khi tái hôn, rồi lại chia tay, mẹ Assange liên tục di chuyển chỗ ở và “tha lôi” hai anh em ông đi khắp nơi). Năm 1985, khi mới tròn 14 tuổi (Julian Assange sinh năm 1971 tại Australia), tính cách nổi loạn và ưa độc lập đã khiến Assange rời bỏ gia đình, ra sống riêng. Không bao giờ chịu thỏa hiệp- không bao giờ đầu hàng với số phận, Assange đã không từ một gian khổ, một công việc nào để kiếm sống, để tồn tại và học- tự đọc, tự học. Assange đăng ký và học một lúc tới mấy trường đại học tại Autralia. Ông đặc biệt thích thú với lĩnh vực khoa học và toán học, đặc biệt là vật lý, triết học và thần kinh học. Ham nghiên cứu và học giỏi, nhưng cũng vì tính cách nổi loạn, không chịu “rào” vào bất cứ khuôn phép nào, thế nên dù theo học tại mấy trường đại học nhưng rốt cuộc, Julian Assange chẳng thu về cho mình được tấm văn bằng chứng chỉ chứng quy nào “ra tấm ra món”.
Không bằng cấp, thông minh nhưng nổi loạn, thích những khám phá mang tính phá phách, mới mẻ. Tất cả đã dẫn lối Julian Assange đến với thế giới tin học, rồi trở thành một hacker- tin tặc- danh tiếng. Cuối những năm 1980, ông là thành viên của nhóm hacker “International Subversives”. Trải qua 12 năm “hành nghề”, hacker Assange đã bị buộc đến 24 tội liên quan đến hoạt động tin tặc. Năm 2006, Assange được tạp chí CounterPunch miêu tả như “chủ tịch của một Tổ chức phi chính phủ và là một cựu hacker nổi tiếng nhất nước Úc”. Tờ The Age gọi ông là “người đàn ông hấp dẫn nhất thế giới” và là “người đấu tranh vì tự do Internet”. Assange thì tự gọi mình là kẻ “hoài nghi cực đoan”. “Diễn đàn Dân chủ cá nhân” miêu tả ông là “hacker đạo đức nhất nước Úc”, và là “người hùng trong trận chiến trí tuệ”.
“Dị nhân” bí ẩn đằng sau WikiLeaks
Không chỉ phá phách, nổi loạn, với nhiều người Julian Assange, đích thực là một “dị nhân”, luôn nghĩ, làm việc, thậm chí thụ hưởng cuộc sống thật khác người, theo cách mà dường như chỉ Julian Assange mới có, mới làm. Khác người từ những chi tiết tưởng chừng như vụn vặt nhất: Khi người ta mang laptop nhỏ gọn đến công sở, Julian Assange è cổ vác hẳn một chiếc bô lô to tướng trong đó chứa chiếc máy tính… để bàn. Người bình thường thì đa số làm việc ban ngày, Julian Assange thì kêu chỉ động não được vào ban đêm, nghĩa là khi người ta ngủ thì Julian Assange thức và ngược lại.
Là người làm truyền thông, gắn chặt mối quan hệ với công chúng nhưng Assange chưa bao giờ là người của đám đông. Ông chỉ thi thoảng xuất hiện trên YouTube hay trả lời phỏng vấn của báo chí (phải đến nửa đầu năm 2010, Assange mới xuất hiện trên các kênh truyền hình quốc tế như Al Zareera tiếng Anh, MSNBC, Democracy Now, RT… để nói về việc công bố tài liệu về cuộc chiến Iraq trên Wikileaks). Kể từ khi Wikileaks ra đời, với tư cách là một TBT, việc Assange xuất hiện tại các sự kiện báo chí chỉ có thể đếm trên đầu ngón tay: New Media Days 2009 tại Copenhaghen, Logan Symposium năm 2010… Những đoạn phim, những bức ảnh về Assange vì thế cũng trở nên rất hiếm hoi, quý giá, và đa phần là na ná giống nhau. Ít xuất hiện và không bao giờ chịu nói về bản thân mình nên thông tin về cuộc sống riêng tư của người đàn ông 39 tuổi, mang trên mình mái tóc bạch kim thẳng đơ rất ấn tượng và giọng nói nhẹ nhàng này gần như là con số…0. Chẳng ai biết gì hơn về cuộc sống riêng tư của ông ngoài việc ông sinh ra tại Melbourne.
Cuộc đời là cuộc trốn chạy bất tận
Cái sự khác người và bí ẩn của Assange còn thể hiện ở ngay cách ăn ở của vị TBT lừng danh này. Có tờ báo đã ví von Assange là vị “TBT không chốn nương thân”. Ðúng ra, như chính Assange thừa nhận, ông chưa bao giờ có được một mái ấm (home) đúng nghĩa. Gần 40 năm tồn tại trên cuộc đời này là chừng ấy năm Assange di chuyển và… di chuyển, từ địa phương này sang địa phương khác, từ nước này sang nước khác, lúc sống cô độc một mình, lúc sống cùng bạn bè, đồng nghiệp, không bao giờ dừng lại ở một nơi quá lâu. Thậm chí có những lúc (nhất là vào những thời điểm nhạy cảm như thế này khi Wikileaks.org và bản thân ông trở thành những cái tên nguy hiểm cần phải theo dõi đặc biệt của không ít cơ quan tình báo), Assange thừa nhận, chân thành pha chút chua chát: Tôi sống trên các phi trường, trên các chuyến bay (I’m living in airports these days). Và khi Assange dừng chân ở đâu, văn phòng của WikiLeaks tồn tại ở đó (Tài liệu trên WikiLeaks được sao lưu trên các máy chủ đặt tại nhiều quốc gia. WikiLeaks cũng duy trì nhiều địa chỉ trên mạng nhằm khiến cho việc xóa bỏ các tài liệu mật đã được đăng trên trang web này rất khó, nếu không nói là không thể. Trang web này được điều hành bởi một tổ chức được gọi là Sunshine Press, hoạt động nhờ kinh phí quyên góp của cộng đồng với một đội ngũ các nhân viên hoạt động mang tính tình nguyện. Time.com cho biết WikiLeaks có nguồn ngân sách hàng năm là 600.000 đôla. Các thành viên của WikiLeaks đều có tên gọi bắt đầu bằng chữ M và chỉ giao tiếp với nhau qua đường chat online).
Giờ đây sau hai lần 2 “trái bom sự thật” phát nổ làm chấn động chính quyền Mỹ và dư luận báo chí toàn thế giới, độ phủ sóng của cái tên Julian Assange trên các phương tiện truyền thông toàn cầu đã trở nên rộng khắp không kém gì các siêu sao hạng A của kinh đô điện ảnh Hollywood. Nhưng chẳng mấy ai biết rằng, ngoài nỗ lực- dường như không bao giờ biết mệt mỏi- mang lại cho công chúng quyền tự do thông tin, quyền được biết đến những sự thật bị che giấu- ở tuổi xấp xỉ tứ tuần Julian Assange vẫn chưa hề có gì cho mình ngoài một cuộc sống cô đơn, luôn căng thẳng và trốn chạy. Julian Assange nói ông không bao giờ sợ nguy hiểm, không bao giờ e ngại sự đeo bám của kẻ thù nhưng ông sợ sự… cô độc. Ở tuổi 40, cuộc đời Julian Assange vẫn là cuộc trốn chạy bất tận. Giờ đây khi cơ hội định cư ở Thụy Ðiển, Anh không còn, Julian Assange vẫn chưa biết điểm dừng chân mới của mình sẽ là ở đâu. Một mái ấm gia đình, với người đàn ông được đánh giá là dị nhân, có trí tuệ của một thiên tài, một người đặc biệt, độc nhất vô nhị và cực kì tài năng, vẫn là hành trình đầy xa ngái.
Tổng biên tập không chốn nương thân
TT – Là người đồng sáng lập kiêm tổng biên tập trang web Wikileaks, Julian Assange không bao giờ dừng lại ở một nơi quá lâu. Cuộc đời anh là cuộc trốn chạy bất tận.
| Phút trầm tư của tổng biên tập Wikileaks Julian Assange – Ảnh: Reuters |
Assange không bao giờ cho ai biết anh đi đâu. Giờ cơ hội định cư ở Thụy Điển không còn, thị thực ở Anh sẽ hết hạn vào đầu năm tới, Assange sẽ lại tiếp tục cuộc trốn chạy.
Không nơi ẩn náu
|
Khi quyết định đi theo con đường này và không chấp nhận thỏa hiệp, tôi đã rơi vào một tình huống vô cùng khó khăn. Khi bạn thường xuyên nghĩ rằng mình sẽ phải vào tù, tình hình sẽ trở nên căng thẳng hơn là bạn tưởng Julian Assange |
Rất nhiều thứ đã thay đổi kể từ năm 2006, khi Assange, với kinh nghiệm của một tin tặc và trí tuệ mà bạn bè đánh giá là “gần mức thiên tài”, sáng lập trang web Wikileaks. Giờ anh là người nổi tiếng trên toàn thế giới nhưng thường xuyên sống trong sự đề phòng. Ba tháng trước, sau khi Wikileaks công bố 90.000 tài liệu về cuộc chiến tranh Afghanistan, Assange đã đến Thụy Điển xin giấy phép nhập cư và tận dụng luật tự do báo chí mạnh mẽ của quốc gia này.
Sự chào đón ban đầu vô cùng nồng ấm. “Họ gọi tôi là James Bond báo chí – Assange nói một cách mỉa mai – Tôi có rất nhiều người hâm mộ”. Tuy nhiên, xìcăngđan cưỡng dâm, gạ gẫm nổ ra. Chính quyền Thụy Điển đang điều tra cáo buộc anh cưỡng hiếp và gạ gẫm hai phụ nữ. Assange khẳng định đó là những mối quan hệ xuất phát từ cả hai phía và cáo buộc Bộ Quốc phòng Mỹ đã mở chiến dịch bôi nhọ thanh danh anh. Nhưng đến nay các công tố viên Thụy Điển vẫn chưa chính thức bãi bỏ hai vụ kiện.
Tuần trước, Ủy ban di trú Thụy Điển tuyên bố không cấp giấy phép định cư cho Assange. Điều khiến Assange lo ngại nhất là Mỹ sẽ làm gì kế tiếp chống lại anh. Các quan chức Lầu Năm Góc và Bộ Tư pháp Mỹ cho biết họ đang xem xét kiện Assange tội vi phạm Luật phản gián sau khi Wikileaks công bố tài liệu mật về Afghanistan.
Assange đã bôn ba qua Thụy Điển, Đức và Anh trong hành trình trốn chạy của mình. Ban đầu anh định đến định cư ở Iceland, nơi cũng có luật tự do báo chí phát triển rất mạnh. Nhưng giờ đất nước đó cũng đã mất đi sức hút. Assange khẳng định cũng giống như Anh, chính quyền Iceland dễ dàng bị Washington kiểm soát. Tại Úc, quê hương của Assange, các quan chức chính phủ cũng tuyên bố họ sẽ hợp tác với phía Mỹ nếu Washington truy tố anh. Một quan chức cấp cao Úc nói thẳng với Assange: “Cậu không chơi đúng luật thì sẽ bị xử lý bằng luật rừng”.
Xung đột nội bộ
Assange còn phải đương đầu với những xung đột ngay trong Wikileaks. Báo New York Times đã phỏng vấn hàng chục người từng làm việc với anh ở Iceland, Thụy Điển, Đức, Anh, Mỹ… Tất cả đều mô tả Assange là một nhà cách tân giàu ảnh hưởng nhưng thất thường và độc đoán. “Một mình anh ấy quyết định công bố tài liệu Afghanistan mà không bỏ đi tên tuổi các nguồn tin tình báo của NATO tại Afghanistan – Birgitta Jonsdottir, một tình nguyện viên quan trọng của Wikileaks và là thành viên Quốc hội Iceland, cho biết – Chúng tôi đã rất giận”.
Chính Assange cũng thừa nhận tính cách độc đoán này. “Tôi là trái tim, là linh hồn của tổ chức này, là người sáng lập, nhà tư tưởng, người phát ngôn, người tổ chức, người tài trợ, là tất cả – anh tuyên bố trong một cuộc tranh cãi trên mạng với Herbert Snorrason, một nhà hoạt động chính trị ở Iceland – Không có tôi, Wikileaks sẽ tan vỡ”. Khi Snorrason tranh luận với anh về một số vấn đề, Assange thẳng thừng nói: “Tôi không thích cái giọng của anh. Nếu còn tiếp tục như vậy thì anh sẽ phải ra đi”. Assange mô tả tất cả những người chỉ trích mình là “không biết suy nghĩ” và là “những kẻ ngốc”. Smari McCarthy, một tình nguyện viên Iceland, cho biết hơn 10 tình nguyện viên Wikileaks đã bỏ đi thời gian qua và nhiều người khác có thể sẽ tiếp bước.
Hồi mùa hè Assange cũng đã đình chỉ công việc của Daniel Domscheit-Berg, người Đức, đóng vai trò người phát ngôn Wikileaks. Assange phủ nhận việc các tình nguyện viên Wikileaks bỏ đi hàng loạt. Nhưng nếu đó là sự thật thì Wikileaks sẽ gặp rất nhiều khó khăn bởi cả tổ chức chỉ có 40 tình nguyện viên chủ chốt và 800 người khác, phần lớn không được trả lương để điều hành trang web và bảo vệ các máy chủ trước nguy cơ bị tấn công. Dù vậy, những người phản đối Assange đều thừa nhận hệ thống hạ tầng và tài chính của Wikileaks phụ thuộc hoàn toàn vào Assange và , như bà Jonsdottin mô tả, “anh ấy là người đặc biệt, độc nhất vô nhị và cực kỳ tài năng”.
